Σύγχρονα εργασιακά περιβάλλοντα και προαγωγή ψυχολογικής και οργανωσιακής ευημερίας: διαχείριση επαγγελματικής εξουθένωσης

Περιγραφή μαθήματος

Το σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, ιδιαίτερα στον χώρο των Βιοϊατρικών Επιστημών και της παροχής υπηρεσιών υγείας, χαρακτηρίζεται από αυξημένες επαγγελματικές απαιτήσεις, σύνθετες διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις και διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες εργασίας, οι οποίες επηρεάζουν την ψυχολογική ευημερία, την επαγγελματική αποτελεσματικότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό, η κατανόηση και η αποτελεσματική διαχείριση του εργασιακού στρες και της επαγγελματικής εξουθένωσης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη υγιών, ασφαλών και υποστηρικτικών εργασιακών περιβαλλόντων.

Το μάθημα αποσκοπεί στην εξοικείωση με τις βασικές έννοιες του άγχους, του στρες και της επαγγελματικής εξουθένωσης, καθώς και με τους ατομικούς, διαπροσωπικούς και οργανωσιακούς παράγοντες που συνδέονται με την εμφάνιση και τις επιπτώσεις τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατανόηση των θεωρητικών μοντέλων του εργασιακού στρες, στην αναγνώριση των ψυχολογικών και οργανωσιακών παραγόντων κινδύνου, καθώς και στην ανάπτυξη ήπιων δεξιοτήτων (soft skills), όπως η αποτελεσματική επικοινωνία, η συνεργασία, η διαχείριση χρόνου, η συναισθηματική αυτορρύθμιση, η ψυχική ανθεκτικότητα και η διαχείριση συγκρούσεων.

Παράλληλα, εξετάζονται στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης του εργασιακού στρες και της επαγγελματικής εξουθένωσης, με έμφαση τόσο στην ενδυνάμωση των επαγγελματιών υγείας όσο και στην οργανωσιακή ευθύνη για τη διαμόρφωση ενός υποστηρικτικού εργασιακού κλίματος. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη διαχείριση κρίσεων και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, καθώς και στη σημασία της ψυχολογικής και οργανωσιακής ευημερίας για την ασφάλεια των ασθενών, την ποιότητα της φροντίδας και την αποτελεσματική λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.

Απώτερος στόχος του μαθήματος είναι η καλλιέργεια κριτικής σκέψης, αναστοχασμού και προσωπικών και διαπροσωπικών δεξιοτήτων, ώστε οι μελλοντικοί επαγγελματίες και επιστήμονες του χώρου της υγείας να μπορούν να αναγνωρίζουν, να αξιολογούν και να διαχειρίζονται αποτελεσματικά τις ψυχοκοινωνικές προκλήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος, συμβάλλοντας στην προαγωγή της ατομικής και συλλογικής ευημερίας και στη διαμόρφωση μιας ανθρωποκεντρικής και οργανωσιακά υπεύθυνης κουλτούρας φροντίδας.

Διδάσκουσα

Στεργιανή Γκιαούρη, Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας

Ψυχολόγος, απόφοιτη του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με γνωστικό αντικείμενο την «Ψυχολογία Ατόμων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή/και Αναπηρίες: Ανίχνευση – Αξιολόγηση – Παρέμβαση». Είναι κάτοχος Διδακτορικού Διπλώματος στην Παιδαγωγική από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ενώ έχει πραγματοποιήσει και μεταδιδακτορική έρευνα στην Ειδική Αγωγή στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Διαθέτει επίσης Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Κοινωνική Ψυχιατρική – Παιδοψυχιατρική από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Έχει πολυετή εργασιακή, κλινική και διδακτική εμπειρία στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στην Ελλάδα και στην Κύπρο στο πεδίο της Σχολικής Ψυχολογίας και της Ειδικής Αγωγής. Επίσης, διαθέτει πολυετή εμπειρία στην επιμόρφωση εκπαιδευτικών και επαγγελματιών της ψυχικής υγείας. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην ψυχολογία της ειδικής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, στις νευροαναπτυξιακές διαταραχές, στην ψυχοεκπαιδευτική αξιολόγηση, στην κατανόηση και υποστήριξη της μάθησης και της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης και συμβουλευτικής παιδιών και εφήβων με αναπηρίες και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, καθώς και στο σχεδιασμό παρεμβάσεων στο σχολικό και οικογενειακό πλαίσιο. Το επιστημονικό της έργο περιλαμβάνει βιβλία και δημοσιεύσεις σε έγκριτα διεθνή και ελληνικά περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων, ενώ συμμετέχει ενεργά σε εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα. Είναι πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια ενηλίκων και συστημική-οικογενειακή ψυχοθεραπεύτρια.