Ηθικές και νομικές προεκτάσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην υγεία

Περιγραφή μαθήματος

Είναι αναμφισβήτητο ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) αναδιαμορφώνει ριζικά μεταξύ άλλων και την ιατρική επιστήμη προσφέροντας πρωτόγνωρες και απαράμιλλες δυνατότητες στη διάγνωση, τη θεραπεία και τη φροντίδα των ασθενών. Ταυτόχρονα, ωστόσο, γίνεται παραπάνω από εμφανές ότι η εισαγωγή των αλγορίθμων στην κλινική πράξη γεννά κρίσιμα ερωτήματα που συνδέονται με τη δικαιοσύνη, την αυτονομία και την αξιοπρέπεια του ασθενούς, τη σχέση ιατρού-ασθενούς, όπως και την απόδοση ευθύνης σε περίπτωση σφαλμάτων. Το μάθημα προσφέρει μια ολοκληρωμένη εισαγωγή στο ηθικό και κανονιστικό πλαίσιο της ΤΝ στην υγεία.

Σκοπός του μαθήματος είναι:

να αποτυπωθούν οι βασικές ηθικές προκλήσεις της ΤΝ στην υγεία, έτσι όπως αυτές ανακύπτουν από την αξιοποίηση των διαφόρων εφαρμογών της ΤΝ, όπως για παράδειγμα η αδιαφάνεια του «μαύρου κουτιού» (Black Box) και οι φυλετικές/κοινωνικές προκαταλήψεις των αλγορίθμων (Algorithmic Bias) που γεννούν ζητήματα ανισότητας

να αποκρυσταλλωθεί η έννοια της ενημέρωσης και της συναίνεσης του ασθενούς στην εποχή της ΤΝ υπό το ευρύτερο πρίσμα της σχέσης ιατρού - ασθενούς

να διασαφηνιστεί το ζήτημα της αστικής και ποινικής ευθύνης σε περιπτώσεις ιατρικής αμέλειας, όταν εμπλέκονται συστήματα ΤΝ

να παρουσιαστεί το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων και την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act) στα συστήματα υψηλού κινδύνου στην υγεία

Διδάσκουσα

Μαρία Μ. Μηλαπίδου, Διδάκτωρ Νομικής – Reader Αγγλόγλωσσου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ

Η Μαρία Μηλαπίδου αποφοίτησε το 2002 από τη Νομική Σχολή του ΑΠΘ με βαθμό «Άριστα». Το 2004 ολοκλήρωσε τις Μεταπτυχιακές της Σπουδές και το 2011 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής ΑΠΘ. Καθόλη τη διάρκεια της εκπόνησης της διδακτορικής της διατριβής υπήρξε υπότροφος του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Από τον Ιανουάριο του 2014 έως τον Οκτώβριο του 2015 συμμετείχε στο πλαίσιο της Δράσης ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΙΙ ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια. Από το Σεπτέμβριο του 2018 έως το Σεπτέμβριο του 2021 πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στον Τομέα Ποινικών και Εγκληματολογικών Σπουδών της Νομικής Σχολής ΑΠΘ.

Είναι μέλος του Μητρώου Κύριου Διδακτικού Προσωπικού του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ). Από το ακαδ. έτος 2024-2025 είναι Reader Αγγλόφωνου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ, ενώ διδάσκει σε σειρά Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών στο ΑΠΘ και σε άλλα ΑΕΙ της χώρας.

Είναι ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου Μελέτης Ιατρικού Δικαίου και Βιοηθικής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ και του European Network on Health, Law & Bioethics (HeaLabEuroNet). Από τον Ιούνιο του 2025 διατελεί Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας (ΕΗΔΕ) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε πολυάριθμα συνέδρια και σεμινάρια που άπτονται του χώρου του Ιατρικού Δικαίου και της Βιοηθικής. Έχει συγγράψει δύο μονογραφίες, τρία βιβλία σε συνεργασία με άλλους συγγραφείς και πάνω από 81 μελέτες – σχόλια που έχουν δημοσιευτεί σε νομικά περιοδικά, ελληνικά και ξενόγλωσσα. Γνωρίζει άριστα Αγγλικά, Γερμανικά και Γαλλικά. Είναι έγγαμη και έχει δύο τέκνα.