Ανάμεσα στη Θεραπεία και τη Νομική Ευθύνη: Ο διάλογος Δικαίου και Ιατρικής

Περιγραφή μαθήματος

Στο μάθημα αυτό θα δοθεί η ευκαιρία να αναδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο οι επιστήμες της Νομικής και της Ιατρικής αλληλοεπιδρούν και «συνομιλούν», καθώς και να κατανοηθούν θεμελιώδεις έννοιες που σχετίζονται με την αυτονομία του ασθενούς και την ποινική ευθύνη των ιατρών.

Το μάθημα είναι δομημένο σε οκτώ διακριτές, αλλά αλληλοσυμπληρούμενες ενότητες με λογική και εννοιολογική αλληλουχία:

Ενότητα 1: Αναλύονται διεξοδικά οι έννοιες της ενημέρωσης και της συναίνεσης του ασθενούς, καθώς και η νομική τους θεμελίωση.

Ενότητα 2: Εξετάζεται ειδικά η κατηγορία των ανήλικων ασθενών και οι ιδιαίτερες ρυθμίσεις που αφορούν τόσο την παρεχόμενη ενημέρωση όσο και τη συναίνεση.

Ενότητα 3: Παρουσιάζονται ειδικά ζητήματα συναίνεσης που ανακύπτουν συχνά στην πράξη.

Ενότητα 4: Αναλύονται οι περιπτώσεις στις οποίες δεν απαιτείται η συναίνεση του ασθενούς.

Ενότητα 5: Αναπτύσσονται οι βασικές έννοιες της ποινικής ευθύνης, με έμφαση στην εφαρμογή τους στον ιατρικό χώρο.

Ενότητα 6: Εξετάζεται ειδικότερα η θεμελίωση της ποινικής ευθύνης των ιατρών.

Ενότητα 7: Μέσα από παραδείγματα νομολογίας διαμορφώνεται πληρέστερη εικόνα σχετικά με τη θεμελίωση και τα όρια της ποινικής ευθύνης των ιατρών, καθώς και τα δικαιώματά τους.

Ενότητα 8: Αναλύεται το κομβικής σημασίας ζήτημα της ευθύνης των ειδικευόμενων ιατρών.

Διδάσκουσα

Μαρία Μ. Μηλαπίδου, Διδάκτωρ Νομικής – Reader Αγγλόγλωσσου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ

Η Μαρία Μηλαπίδου αποφοίτησε το 2002 από τη Νομική Σχολή του ΑΠΘ με βαθμό «Άριστα». Το 2004 ολοκλήρωσε τις Μεταπτυχιακές της Σπουδές και το 2011 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής ΑΠΘ. Καθόλη τη διάρκεια της εκπόνησης της διδακτορικής της διατριβής υπήρξε υπότροφος του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Από τον Ιανουάριο του 2014 έως τον Οκτώβριο του 2015 συμμετείχε στο πλαίσιο της Δράσης ΑΡΙΣΤΕΙΑ ΙΙ ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια. Από το Σεπτέμβριο του 2018 έως το Σεπτέμβριο του 2021 πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στον Τομέα Ποινικών και Εγκληματολογικών Σπουδών της Νομικής Σχολής ΑΠΘ.

Είναι μέλος του Μητρώου Κύριου Διδακτικού Προσωπικού του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ). Από το ακαδημαϊκό έτος 2024-2025 είναι Reader του Αγγλόγλωσσου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Ιατρικής ΑΠΘ, ενώ διδάσκει σε σειρά Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών στο ΑΠΘ και σε άλλα ΑΕΙ της χώρας.

Είναι ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου Μελέτης Ιατρικού Δικαίου και Βιοηθικής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ και του European Network on Health, Law & Bioethics (HeaLabEuroNet). Από τον Ιούνιο του 2025 διατελεί Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας (ΕΗΔΕ) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Έχει συμμετάσχει ως εισηγήτρια σε συνέδρια και σεμινάρια που άπτονται του χώρου του Ιατρικού Δικαίου και της Βιοηθικής. Έχει συγγράψει δύο μονογραφίες, τρία βιβλία σε συνεργασία με άλλους συγγραφείς και πάνω από 75 μελέτες – σχόλια που έχουν δημοσιευτεί σε νομικά περιοδικά, ελληνικά και ξενόγλωσσα. Γνωρίζει άριστα Αγγλικά, Γερμανικά και Γαλλικά. Είναι έγγαμη και έχει δύο τέκνα.